เริมที่อวัยวะเพศ

เริมที่อวัยวะเพศคืออะไร

เริมที่อวัยวะเพศเกิดจากเชื้อไวรัสเริม (Herpes Simplex Virus หรือ HSV) ซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบบ่อยทั่วโลก

ไวรัสที่อยู่กับร่างกาย

เมื่อติดเชื้อ HSV ไวรัสจะอยู่ในร่างกายอย่างถาวรโดยหลบอยู่ในปมประสาท และอาจแสดงอาการเป็นครั้งคราว เริมยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่จัดการได้ดี

พบบ่อยกว่าที่คิด

หลายคนมีเชื้อเริมโดยไม่รู้ตัว เพราะอาจไม่มีอาการหรือมีอาการน้อยมาก การเข้าใจเริมช่วยลดความกังวลและดูแลตัวเองได้ถูกต้อง ดูภาพรวมโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI)

HSV-1 กับ HSV-2

เชื้อไวรัสเริมมีสองชนิดหลัก คือ HSV-1 และ HSV-2

เปรียบเทียบ HSV-1 และ HSV-2

ทั้งสองชนิดจัดการได้

ไม่ว่าจะเป็น HSV-1 หรือ HSV-2 แนวทางการดูแลและการใช้ยาต้านไวรัสคล้ายกัน การรู้ชนิดของเชื้อช่วยให้เข้าใจแนวโน้มการกลับเป็นซ้ำได้ดีขึ้น

การติดต่อ

เริมติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรงกับผิวหนังหรือเยื่อบุที่มีเชื้อ

ช่องทางการติดต่อ

• การมีเพศสัมพันธ์ ทางช่องคลอด ทวารหนัก และปาก
• การสัมผัสแผลหรือตุ่มน้ำ ของผู้ติดเชื้อโดยตรง
• จากแม่สู่ลูก ระหว่างคลอดได้ในบางกรณี

แพร่ได้แม้ไม่มีแผล

เรื่องสำคัญคือ เริมสามารถแพร่เชื้อได้แม้ไม่มีแผลปรากฏ เพราะไวรัสอาจหลุดออกมาที่ผิวโดยไม่มีอาการ ทำให้ผู้ติดเชื้อบางคนแพร่เชื้อโดยไม่รู้ตัว

ลดโอกาสแพร่เชื้อได้

แม้เริมจะแพร่ได้แม้ไม่มีแผล แต่การหลีกเลี่ยงการสัมผัสขณะมีอาการ การใช้ถุงยาง และการใช้ยาต้านไวรัสต่อเนื่องช่วยลดโอกาสแพร่เชื้อให้คู่ได้อย่างมาก

อาการ

อาการของเริมมีได้หลากหลาย ตั้งแต่ไม่มีอาการเลยจนถึงเป็นตุ่มแผลที่เจ็บ

อาการที่พบ

อาการที่พบบ่อยคือ ตุ่มน้ำหรือแผล บริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก ซึ่งอาจเจ็บหรือคัน การเป็นครั้งแรกมักรุนแรงกว่า อาจมีอาการคล้ายไข้หวัดร่วมด้วย เช่น มีไข้ ปวดเมื่อย และต่อมน้ำเหลืองโต

หลายคนอาการน้อยหรือไม่มี

ผู้ติดเชื้อจำนวนมากมีอาการน้อยมากหรือไม่มีเลย จึงอาจเข้าใจผิดว่าเป็นอย่างอื่นหรือไม่รู้ว่าติดเชื้อ อาการมักดีขึ้นและหายไปเองภายในไม่กี่สัปดาห์ในการเป็นครั้งแรก

อาการที่ควรพบแพทย์

หากมีตุ่มน้ำหรือแผลที่อวัยวะเพศเป็นครั้งแรก หรือมีอาการเจ็บมาก มีไข้ หรือแผลไม่หาย ควรพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรับยาต้านไวรัส ซึ่งช่วยให้อาการดีขึ้นเร็ว

การกลับเป็นซ้ำและตัวกระตุ้น

หลังการติดเชื้อครั้งแรก เริมอาจกลับมาเป็นซ้ำได้เป็นครั้งคราว

การกลับเป็นซ้ำ

การเป็นซ้ำมักมีอาการน้อยกว่าและหายเร็วกว่าครั้งแรก บางคนเป็นซ้ำบ่อย บางคนนาน ๆ ครั้ง และเมื่อเวลาผ่านไป ความถี่มักลดลง

ตัวกระตุ้นที่พบบ่อย

ปัจจัยที่อาจกระตุ้นให้เริมกลับเป็นซ้ำ ได้แก่ ความเครียด การเจ็บป่วย การพักผ่อนไม่พอ การมีประจำเดือน หรือการโดนแดดจัด การดูแลสุขภาพโดยรวมช่วยลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำได้

จัดการกับตัวกระตุ้น

การรู้จักตัวกระตุ้นของตัวเองและดูแลสุขภาพ เช่น การนอนพักให้พอ การลดความเครียด และการดูแลร่างกายโดยรวม ช่วยลดความถี่ของการกลับเป็นซ้ำได้ ในผู้ที่เป็นบ่อยยาต้านไวรัสต่อเนื่องก็เป็นทางเลือก

การวินิจฉัย

การวินิจฉัยเริมทำได้จากการตรวจโดยแพทย์

วิธีการตรวจ

แพทย์อาจวินิจฉัยจากลักษณะของแผล และยืนยันด้วยการเก็บตัวอย่างจากแผลไปตรวจหาเชื้อ ในบางกรณีอาจใช้การตรวจเลือดเพื่อหาภูมิคุ้มกันต่อไวรัส

ตรวจเมื่อมีอาการ

หากมีตุ่มน้ำหรือแผลที่สงสัย ควรพบแพทย์ขณะที่ยังมีแผลอยู่ เพราะช่วยให้การตรวจแม่นยำขึ้น การตรวจ STI และ HIV ไปพร้อมกันก็เป็นแนวทางที่ดี อ่านเรื่องการตรวจที่ การตรวจ STI

การรักษาและการจัดการ

แม้เริมยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่จัดการได้ดีด้วยยาต้านไวรัส

ยาต้านไวรัสช่วยได้

ยาต้านไวรัสช่วย ลดความรุนแรง ระยะเวลา และความถี่ ของการเป็นเริม สามารถใช้เฉพาะเวลาที่มีอาการ หรือใช้ต่อเนื่องเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำในผู้ที่เป็นบ่อย

ลดโอกาสแพร่เชื้อ

การใช้ยาต้านไวรัสต่อเนื่องยังช่วยลดโอกาสแพร่เชื้อให้คู่ได้ด้วย การดูแลแผลให้สะอาดและการพักผ่อนช่วยให้อาการดีขึ้นเร็ว หากมีข้อสงสัยควรปรึกษาแพทย์เรื่องแนวทางที่เหมาะกับคุณ

เริ่มยาเร็วได้ผลดีกว่า

ยาต้านไวรัสมักได้ผลดีที่สุดเมื่อเริ่มใช้เร็วตั้งแต่เริ่มมีอาการ ผู้ที่เป็นซ้ำบ่อยอาจปรึกษาแพทย์เรื่องการมียาติดไว้เพื่อเริ่มได้ทันที การดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้การเป็นแต่ละครั้งสั้นและเบาลง

การป้องกัน

ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันเริม การป้องกันจึงเน้นการลดการสัมผัสเชื้อ

วิธีป้องกัน

• ใช้ถุงยางอนามัย ช่วยลดความเสี่ยง แม้อาจไม่ป้องกันได้ทั้งหมดเพราะเชื้ออยู่ที่ผิวหนังนอกบริเวณที่ถุงยางคลุม อ่านเพิ่มที่ ถุงยางอนามัย
• งดมีเพศสัมพันธ์ขณะมีแผล หรือรู้สึกว่ากำลังจะเป็น
• ใช้ยาต้านไวรัสต่อเนื่อง ในผู้ที่เป็นบ่อยเพื่อลดการแพร่เชื้อ
• สื่อสารกับคู่ อย่างเปิดใจ

การป้องกันแบบผสมผสาน

การใช้หลายวิธีร่วมกันให้การป้องกันที่ดีที่สุด และการพูดคุยกับคู่ช่วยให้ดูแลสุขภาพทางเพศร่วมกันได้

เริมกับการตั้งครรภ์

เริมในหญิงตั้งครรภ์เป็นเรื่องที่ดูแลได้ แต่ต้องการการวางแผน

ความเสี่ยงต่อทารก

หากแม่มีเริมที่กำลังแสดงอาการขณะคลอด อาจถ่ายทอดสู่ทารกได้ ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องระวัง แต่พบไม่บ่อยหากได้รับการดูแล

การวางแผนกับแพทย์

แพทย์อาจให้ยาต้านไวรัสในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ และพิจารณาวิธีคลอดที่เหมาะสมหากมีแผลขณะใกล้คลอด การแจ้งแพทย์ว่ามีประวัติเริมช่วยให้วางแผนดูแลทั้งแม่และลูกได้ อ่านเรื่องการตั้งครรภ์ที่ HIV กับการตั้งครรภ์และการมีลูก

เริมกับ HIV

เริมกับ HIV มีความเชื่อมโยงกันที่ควรรู้

แผลเริมเพิ่มความเสี่ยง HIV

แผลและการอักเสบจากเริมเป็นช่องทางให้เชื้อ HIV เข้าสู่ร่างกายได้ง่ายขึ้น ผู้ที่มีเริมจึงมีความเสี่ยงต่อการติด HIV สูงขึ้น

ดูแลไปพร้อมกัน

การตรวจเริมและ HIV รวมถึง STI อื่นไปพร้อมกันเป็นแนวทางที่ดี และการใช้ถุงยางช่วยลดความเสี่ยง ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อ HIV อาจพิจารณา PrEP ร่วมด้วย ดูภาพรวมที่ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI)

การใช้ชีวิตกับเริม

การมีเริมไม่ได้เปลี่ยนคุณค่าของคุณ และไม่ได้ขวางการใช้ชีวิตที่ดี

เริมเป็นเรื่องที่พบได้และจัดการได้

เริมเป็นโรคที่พบบ่อยมากและไม่ได้ส่งผลต่ออายุขัย ผู้ที่มีเชื้อสามารถมีความสัมพันธ์ มีคู่ และมีครอบครัวได้ตามปกติ การจัดการด้วยยาต้านไวรัสช่วยให้ควบคุมอาการได้ดี

การพูดคุยกับคู่

การบอกคู่เรื่องเริมอาจดูเป็นเรื่องยาก แต่การพูดคุยอย่างเปิดใจช่วยสร้างความเข้าใจและวางแผนป้องกันร่วมกันได้ หากรู้สึกกังวลหรือเครียด การพูดคุยกับผู้ให้บริการสุขภาพหรือคนที่ไว้ใจช่วยได้

ไม่ได้อยู่คนเดียว

เริมเป็นเรื่องที่คนจำนวนมากมีร่วมกัน การรู้ว่าไม่ได้เผชิญเพียงลำพังช่วยได้มาก มีข้อมูลและการสนับสนุนที่ช่วยให้เข้าใจและใช้ชีวิตกับเริมได้อย่างมั่นใจ และเริมไม่ได้ลดคุณค่าของคุณในฐานะบุคคล

สรุป

เริมที่อวัยวะเพศเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่พบบ่อยมาก เกิดจากไวรัส HSV-1 หรือ HSV-2 อาการหลักคือตุ่มน้ำหรือแผล แต่หลายคนอาการน้อยหรือไม่มี เริมสามารถแพร่ได้แม้ไม่มีแผล การตรวจจึงช่วยให้รู้สถานะ

แม้ยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาดและยังไม่มีวัคซีน แต่เริมจัดการได้ดีด้วยยาต้านไวรัส ซึ่งช่วยลดอาการและการแพร่เชื้อ ผู้ที่มีเริมสามารถใช้ชีวิต มีความสัมพันธ์ และมีครอบครัวได้ตามปกติ การป้องกันทำได้ด้วยถุงยาง การงดมีเพศสัมพันธ์ขณะมีแผล และการสื่อสารกับคู่

หากต้องการตรวจเริม STI อื่น หรือ HIV ค้นหาและจองคลินิกได้ที่ Love2Test